RTV SFRJ

Vrnjačka Banja se nalazi u centralnom delu Srbije, 200 km južno od Beograda. Smeštena je na obroncima planine Goč i u dolinama Vrnjačke i Lipovačke reke. Zavisno od položaja pojedinih delova naselja nadmorska visina Vrnjačke Banje se kreće od 220-300 metara. U Vrnjačku Banju se može doći magistralnim putem Beograd-Kraljevo i auto-putem Beograd-Niš-Skoplje, preko Pojata.

Vrnjačku Banju karakteriše umereno-kontinentalna klima, leta su umereno topla (prosečna temperatura je 20°C), a zime umereno hladne (prosečna temeratura +0,8°C) . Zaklonjena je planinom Goč (sa juga, istoka i zapada) i vencima Gledićkih planina (sa severa), tako da je veliki broj dana u godini, oko 170, bez vetra.

Na osnovu pronađenog arheološkog materijala može se sa sigurnošću tvrditi da su vrnjačke mineralne vode korišćene još u antičkom periodu. Na vrnjačkom toplom mineralnom izvoru, u periodu od 2. do 4. veka, Rimljani su izgradili lečilište Aquae Orcinae, gde su na oporavak i odmor dolazili vojnici iz provincije Moesia Superior i iz vojnih logora na dunavskom limesu. Sadašnje ime Vrnjačka Banja je dobila po imenu sela Vrnjci, u čijem su ataru mineralni izvori otkriveni.

Mineralne vode Vrnjačke Banje ponovo se koriste u vreme vizantijske uprave, o čemu nam svedoče arheološki nalazi otkriveni na obližnjim lokalitetima. Neke legende govore da je lekovitost vrnjačkih voda bila poznata i u vreme poznije turske vladavine. U Vrnjačkoj Banji, kažu legende, lečile su se turske spahije, tražeći da ih mesno stanovništvo hrani i služi. Da bi izbegao služenje agama i begovima, narod je izvore zatrpavao.

Odlaskom Turaka i postepenim političkim i ekonomskim snaženjem Srbije u 19. veku stvaraju se uslovi i pojačava interes za korišćenje vrnjačkih mineralnih voda. Ponovni pronalazak i korišćenje ovih voda predanje pripisuje slučaju sa bolesnim konjem vrnjačkog sveštenika Jeftimija Hadži-Popovića. Prvi pisani podaci o Vrnjačkoj Banji nalaze se u izveštaju barona Žigmunda Herdera, koji je po nalogu kneza Miloša Obrenovića ispitivao prirodna bogatstva tadašnje Srbije. On je dao visoku ocenu kvaliteta vrnjačkih mineralnih voda i uporedio ih sa čuvenim vodama Karlovih Vari u Češkoj.

Prvog jula 1868. godine obrazovano je "Osnovatelno fundatorsko društvo lekovite kisele vruće vode u Vrnjcima", a 1869. godina se smatra prvom zvaničnom banjskom sezonom sa kaptiranim izvorima tople vode, kupatilom, banjskim lekarima i velikim brojem posetilaca. Pocetkom 20. veka podignuto je više modernih hotela i vila.

Eksploatacija mineralnih izvora Vrnjačke Banje pocela je 1970. godine. Popularna voda "Vrnjci" u staklenim bocama pocela je veoma brzo da osvaja tržište i da pronosi slavu mesta iz kog potice.

Vrnjačka Banja raspolaže sa sedam mineralnih izvora, od kojih se četiri koriste za balneološku terapiju. "Topla voda", jedinstvena po tome što ima temperaturu ljudskog tela (36,5°C), ubraja se u red ugljeno-kiselih homeotermi i koristi se za piće i kupanje. Hladne mineralne vode "Snežnik" (17°C), "Jezero" (27°C) i "Slatina"(14°C) pripadaju grupi alkalnih zemno-alkalnih akrotopega.

Lečenje se sprovodi u Specijalnoj bolnici za lečenje i rehabilitaciju bolesti organa za varenje i šećerne bolesti "Vrnjačka Banja", koja je opremljena najsavremenijom medicinskom opremom za dijagnostiku, prevenciju i lečenje pod nadzorom lekara specijalista. Ishrana pacijenata je u skladu sa načelima savremene dijetetike, a uz postojanje osnovnih tipova dijeta, obavlja se i individualno variranje dijetetskog režima.

U Vrnjačkoj Banji se leče:

šećerna bolest
stanje posle preležane žutice
bolesti žučne kese i žučnih puteva
oboljenja pankreasa
čir želuca i dvanaestopalačnog creva
neinfektivna oboljenja tankog i debelog creva
oboljenja organa za varenje
stanje posle hirurškog odstranjivanja žučne kese
stanja posle resekcije jednjaka, želuca i creva
hronična ginekološka oboljenja i sterilitet
infekcije bubrežne karlice, mokraćne bešike i mokraćnih puteva
kamenčići u mokraćnim putevima

Posebni programi u lečenju su:

"Linea"- lečenje gojaznosti savremenim medicinskim principima, pod kontrolom endokrinologa
"Brza dijagnostika"- provera zdravstvenog stanja za pet dana, timskim ispitivanjem stručnjaka subspecijalista i specijalista, uz korišćenje najsavremenije dijagnostike
"Škola za dijabetes"- u toku lečenja, oboleli od šećerne bolesti i članovi porodice upoznaju se sa prirodom bolesti, načinom adekvatnog lečenja, ishranom, samokontrolom bolesti i uslovima za odlaganje nastanka komplikacije bolesti.

Osim terapija i klasičnih pansionskih usluga gostima su na raspolaganju saune, kuglane, otvoreni i zatvoreni bazeni, fitnes centri. U banji ima nekoliko kongresnih dvorana od koji najveća, u hotelu "Zvezda", ima kapacitet 1.200 sedišta.

U Vrnjačkoj Banji postoje velike mogućnosti za sportski turizam. Sportsko-rekreativni centar "Raj" raspolaže sa tri travnata fudbalska terena i atletskom stazom, a tu su i tereni za male sportove i bazeni. Ski staza na Goču zimi privlači veliki broj ljubitelja zimskih sportova.

Za sve one koji više vole reku i sportski ribolov, 10 km od Vrnjačke Banje, na Zapadnoj Moravi nalaze se Podunavačke bare, gde se održavaju i sportska takmičenja. Takođe, na Goču postoje idealni uslovi za lov u uređenom lovištu.

Tokom cele godine u Vrnjačkoj Banji se održavaju brojne priredbe i manifestacije, kao što su "Vrnjačke kulturne svečanosti", "Festival filmskog scenarija", "Elegantove svečanosti", "Festival knjige", "Berza banja" i druge. Program Zamka kulture, koji je jedinstvena instucija kao galerija, muzej, muzička dvorana i akademija umetnosti, obuhvata veliki broj izložbi, muzičkih i dramskih programa.

Gosti Vrnjačke Banje mogu organizovano da posete obližnje manastire Studenicu, Žiču, Gradac, Sopoćane, Đurđeve Stupove, kao i ostatke tvrđava Ras, Maglič, Brvenik i Koznik.

Turističke informacije i smeštaj:

Turističko-sportski centar "Vrnjačka Banja"
Vrnjačka 6/2, 36210 Vrnjačka Banja
/faks: 036/ 611 105, 661 106
tsc_vb@ptt.yu
www.vrnjackabanja.co.yu